प्रारंभिकअवस्थामेंइसकीयोजनाछहमार्गोंपरचलनेकीहैजोदिल्लीकेज्यादातरहिस्सेकोजोड़ेगी संयुक्तराष्ट्रकेजलवायुपरिवर्तनपरसिसटमकेकामकेलियेएक यहजगहभीयुनेस्कोकीविश्‍वधरोहरकाहिस्साहै कत्थकनृत्यकेप्रमुखकलाकारपन्डितबिरजूमहाराजहैं परिस्थितीऐसीबनगयीकिसुभाषबाबूकुछकामहीनकरपाए सूरकीकवितामेंपुरानेआख्यानोंऔरकथनोंकाउल्लेखबहुतस्थानोंमेंमिलताहै कबीरकेरामतोअगमहैंऔरसंसारकेकणकणमेंविराजतेहैं गुरुदेवकाशरीरअत्यंतरुग्णहोगयाथा। शहरकीगंदगीकोसाफकरनेकेलिएसंयंत्रोंकोलगायाजारहाहैऔरउद्योगोंकेकचरोंकोइसमेंगिरनेसेरोकनेकेलिएकानूनबनेहैं अपनेअध्यक्षपदकेकार्यकालमेंसुभाषबाबूनेयोजनाआयोगकीस्थापनाकी इसदंपतीकेदोबच्चोंबेटीश्वेताऔरपुत्रअभिषेकपैदाहुए भारतकेसंविधानकेनिर्माणमेंडॉभीमरावअंबेदकरनेमहत्वपूर्णभूमिकानिभाईइसलिएउन्होंनेसंविधानकानिर्माताकहाजाताहै विदेशमेंरहनेवालेकौनलोगभारतीयनागरिककेअधिकारप्राप्तकरसकतेहैंऔरकौननहींकरसकते राज्यकार्यपालिकाकाप्रमुखहोताहैवहराज्यमेकेन्द्रकाप्रतिनिधिहोताहैतथाराष्ट्रपतिकेप्रसादपर्यंतहीपदपेबनारहताहैवहकभीभीपदसेहटायाजासकताहै आगराशहरकानयानामदियागयाअकबराबादजोसाम्राज्यकीसबसेबड़ाशहरबना कुछलोगोंकायहभीमाननाहैकिभगवानश्रीकृष्णनेइसदिनपूतनानामकराक्षसीकावधकियाथा इसनदीऔरबंगालकीखाड़ीकेमिलनस्थलपरबननेवालेमुहानेकोसुंदरवनकेनामसेजानाजाताहैजोविश्वकीबहुतसीप्रसिद्धवनस्पतियोंऔरप्रसिद्धबंगालटाईगरकागृहक्षेत्रहै विश्वकीदोमहानशक्तियों‎‎रोमनतथाईरानीसाम्राज्यकेसमक्षखड़ाकरदिया उत्तराखंडकेपंचप्रयागतथाप्रयागराजजोइलाहाबादमेंस्थितहैगंगाकेवेप्रसिद्धसंगमस्थलहैंजहाँवहअन्यनदियोंसेमिलतीहैं अद्वैतवेदान्तकेअनुसारजबमानवब्रह्मकोअपनेमनसेजाननेकीकोशिशकरताहैतबब्रह्मईश्वरहोजाताहैक्योंकिमानवमायानामकीएकजादुईशक्तिकेवशमेरहताहै वहहैकुरानजिसकीयहचुनौतीदुनियाकेसमक्षअनुत्तरितहैकिइसकेएकभागजैसा‎हीबनाकरदिखादियाजाए जबवहबताएकिआदमीकामूल्यांकनजन्मसेनहींकर्मसेकियाजाए चंदबरदाईद्वारारचितहिंदीकेपहलेमहाकाव्यपृथ्वीराजरासोमेंहोलीकावर्णनहै बादमेंशाहजहांद्वाराइसकिलेकापुनरोद्धारलालबलुआपत्थरसेकरवायागयावइसेकिलेसेप्रासादमेंबदलागया कुछकागजाजसुझावदेतेहैंकिसूर्यकेयोगदानकाकमआकलनकियागयाहै ऐसामानाजाताहैकिहोलीकेदिनलोगपुरानीकटुताकोभूलकरगलेमिलतेहैंऔरफिरसेदोस्तबनजातेहैं इसतरहयहाँकीकोईखासशैलीनाहोकरएकअद्भुतमिश्रणहोगयाहै संस्थानमेंप्रेमचंदकीस्मृतिमेंभारतीयडाकतारविभागकीओरसेजुलाईकोउनकीजन्मशतीकेअवसरपरपैसेमूल्यकाएकडाकटिकटजारीकियागया शामहोतेहीयहअपनेआपजलजाताहैऔरप्रातकालबुझजाताहै हृदयपरिवर्तनहोजानेकेकारणएकदस्युसेऋषिबनजानेतथाज्ञानप्राप्तिकेबादवाल्मीकिनेभगवानश्रीरामकेइसीवृतान्तकोपुनश्लोकबद्धकिया इसप्रथमभारतीयस्वतन्त्रतासंग्रामकेआंदोलनकोपूरीतरहदबानेकेबादअंग्रेजोंनेबहादुरशाहज़फ़रकोरंगूनभेजदियातथाभारतपूरीतरहसेअंग्रेजोकेअधीनहोगया सुधोधनानेपांचवेंदिनएकनामकरणसमारोहआयोजितकियाऔरआठब्राह्मणविद्वानोंकोभविष्यपढ़नेकेलिएआमंत्रितकिया भीष्मसहितकौरवपक्षकेयोद्धाउसयुद्धमेंपाण्डवपक्षकेसैनिकोंपरप्रहारकरनेलगेऔरशिखण्डीआदिपाण्डवपक्षकेवीरकौरवसैनिकोंकोअपनेबाणोंकानिशानाबनानेलगे श्रीओकनेकईवर्षपहलेहीअपनेइनतथ्योंऔरप्रमाणोंकोप्रकाशितकरदियाथापरदुखकीबाततोयहहैकिआजतकउनकीकिसीभीप्रकारसेअधिकारिकपुष्टीनहींहुई परकुछमतोंकेअनुसारइसेलालकोटकाएकपुरातनकिलाएवंनगरीबतातेहैंजिसेशाहजहाँनेकब्जा़करकेयहकिलाबनवायाथा लेकिननेहरूपाकिस्तानऔरचीनकेसाथभारतकेसंबंधोंमेंसुधारनहींकरपाए वेएकदूसरेपरपिचकारियोंसेरंगडालरहेहैं जातिसूचकउपनामकेबदलेकईलोगकुमारलिखनापसंदकरतेहैं सभीचाहतेथेकिअंग्रेजोंकोपताचलेकिहिंदुस्तानीजगेहैंऔरउनकेहृदयमेंऐसीनीतियोंकेखिलाफ़क्षोभहै उन्होंनेविधिपूर्वकअपनेपिताआदिकाश्राद्ध्कियाऔरवहींरहकरलोगोंकोभगवानरामकीकथासुनानेलगे विस्तृतज्ञानकेलियेसंस्कृतभाषाकाइतिहासदेंखें वहदोबारभारतकीप्रधानमंत्रीचुनीगयीं येगर्मीकाफ़ीघातकभीहोसकतीहैजिसनेभूतकालमेंकईजानेंलीहैं इच्छितकर्मकरनेकेलियेइनमेंसेएकयाकईदेवताओंकोकर्मकाण्डऔरपूजाद्वाराप्रसन्नकरनाज़रूरीहै भारतकीविभिन्नताओंसेभरीजनतामेंभाषाजातिऔरधर्मसामाजिकऔरराजनीतिकसंगठनकेमुख्यशत्रुहैं उन्होंनेग्यारहअक्षौहिणीसेनाकेस्वामीराजादुर्योधनसेकहाकितुमयुधिष्ठिरकोआधाराज्यदेदोयाकेवलपाँचहीगाँवअर्पितकरयुद्धटालदों वेभीगोमांसकभीनहींखातेक्योंकिगायकोहिन्दूधर्ममेंमातासमानमानागयाहै भारतीयआमचुनावकेफ़लस्वरूपकाँग्रेसदलनेसर्वाधिकसीटेंजीतींऔरवहबड़ेहीकमबहुमतसेसत्तामेंवापसआई बादमेंईरानीधीरेधीरेभारतकेअधिकभागोंसेपरिचितहोतेगएऔरइसशब्दकेअर्थमेंविस्तारहोतागयातथाहिन्दशब्दपूरेभारतकावाचकहोगया नगरयातायातकीरीढ़हैमुंबईउपनगरीयरेलजोतीनभिन्नसेबनीहैजिनकेरूटशहरकीलम्बाईमेंउत्तरदक्षिणदिशामेंदौड़तेहैं